مدتهاست که از موتور جستجوگر گوگل برای خواندن مطالب دیگران، ارسال پیام، جستجوی مطالب و...استفاده کردم. هر چند مطمئن هستم که به راحتی نمی توان به ارزیابی دقیق و همه جانبه شیوه های مدیریتی و کارآفرینی در گوگل پرداخت اما مطالعه در باره آن و معرفی بخشی از روش های مورد استفاده در مدیریت گوگل، خالی از لطف نیست؛ هم آموزنده است و هم کمی کمک به علاقه مندان مدیریت و بازرگانی.
گوگل شرکتی است فعال در زمینه اینترنت که در 7 سپتامبر سال 1998 میلادی در کالیفرنیا تأسیس شده و از طریق ارائه خدمات، انجام تبلیغات، فروش محصولات و خدمات و... کسب درآمد میکند. این خدمات شامل مواردی چون جستجوی اینترنتی، ایمیل، نرمافزارهای اداری، شبکههای اجتماعی، اشتراک فایلهای ویدئویی و...میشود.
در سال 1998 لری پیج و سرگئی برین،دو دانشجوی دکترای دانشگاه استنفورد، گوگل را تأسیس کردند. این شرکت خصوصی در ماه ژوئن ۱۹۹۹ / تیر ۱۳۷۹ رسمأ با سرمایه تأسیس ۲۵ میلیون دلار معرفی شد. همراهانی همچون کلاینر پرکینز کاوفیلد و سیکوال کپیتال به مجموعه شرکت اضافه شدند. گوگل سرویس و خدمات عمومی اصلی خود را در وب سایت خود در google.com ارائه میدهد. این شرکت همچنین سرویس جستجوی پیشرفته را برای فراهم سازی اطلاعات محتوایی نیز ارائه میدهد.
شعار و هدف گوگل شعار رسمی گوگل «شرارت ممنوع» است که «هرگز بد نباشید» هم معنی میشود. هدف اعلامی گوگل از طرف بنیان گذاران آن «لری و سرگئی»، عبارت است از سامان دادن تمامی اطلاعات دنیا. فناوری متحول جستجوی گوگل و طراحی اینترفیس مطلوب برای کاربران، گوگل را به عنوان بخشی از ماشینهای جستجوی نسل جدید تبدیل کردهاست.
معنی گوگل بر گرفته شده از کلمه Googol که به معنی «یک عدد یک و صد صفر جلوی آن» است که توسط میلتون سیروتا پسر خواهر ادوارد کاسنر ریاضیدان آمریکایی اختراع شدهاست. این موضوع «یک عدد یک و صد صفر جلوی آن»، نوعی شعار و در واقع مقصود موضوع است. بدین معنی که گوگل قصد دارد تا سرویسها، اهداف و اطلاعرسانی و اطلاعات خود را تا آن مقدار در وب در جهان گسترش دهد.
محصولات اصلی این شرکت مشتمل بر جی میل (Gmail)، نوار ابزار گوگل (GoogleToolbar)، گوگل مپ (Google Map)، گوگل ارت (Goole Earth)، گوگل تاک (Google Talk)، گوگل ویدئو (Google Video)، گوگل ریدر(Google Reader) و...می باشند. قدرت جست و جوی عجیب و غریب و استفاده از تکنولوژیهای به روز برای یافتن آن چیزی که شما میخواهید به آن برسید گوگل را به محبوب ترین موتور جست و جو گر دنیای مجازی معرفی کردهاست. مأموریت گوگل ارائه بهترین تجربه جستجو در اینترنت بوسیله در دسترس و مورد استفاده قراردادن عمومی اطلاعات جهان است. گوگل، ایجاد کننده بزرگ ترین ماشین جستجوی جهان، سریع ترین و آسان ترین راه پیدا کردن اطلاعات روی اینترنت را ارائه میکند. با دستیابی به بیش از 3/1 میلیارد صفحه گوگل نتایج را در ظرف کمتر از یک دوم ثانیه به کاربران در سراسر جهان ارائه میکند. اکنون، گوگل روزانه به بیش از ۱۰۰ میلیون تقاضای جستجو پاسخ میدهد.
اما راز این همه موفقیت در چیست؟ ما فقط به تعدادی از آنها اشاره می کنیم.
1- شف چارلی در سال 1999 کارمند شماره 40 گوگل بود که در آن شرکت استخدام شد. او برای کمتر از 50 نفر غذا می پخت اما در ماه می 2005 که گوگل را به منظور تأسیس تعدادی رستوران زنجیره ای ارگانیک و با سرمایه و کمک مالی میلیون دلاری سایر کارمندان گوگل ترک می کرد برای بیش از 1500 نفر غذا سرو می کرد. اهمیت نقش چارلی در گوگل همتراز بالاترین مقامات مالی آن موسسه است. هزاران کارمند محلی و بین المللی گوگل متولد دورافتاده ترین نقاط دنیا هستند با انواع آلرژی ها و سلیقه ها، شادابی فیزیکی و مغزی آنها اهمیتی اساسی در پیشرفت مالی گوگل دارد بنابراین تلفیق درستی از تغذیه سالم و الگوریتم دقیق، در تراز مالی هر شرکتی جواب می دهد. اوایل که به گوگل آمده بود همه کارها از پختن نان تا تهیه منوها را به تنهایی انجام می داد و حالا دلش برای آنروزها تنگ شده بود. روزنامه های مهم از جمله نیویورک تایمز و اکونومیست و صدها سایت و وبلاگ، چارلی را می شناسند و با او گفتگو کرده اند. این اواخر 5 کمک آشپز و 40 آشپز زیردستش بودند و خودش بیشتر اوقاتش را در دفترش و یا در میتینگها و جلسات اداری صرف می کرد.
2- گوگل رابطه نزدیکی با کشاورزان و دامداران منطقه بهم زده بود و همواره بهترین و سالمترین و تازه ترین ها را از آنها می خواست. آنها می گفتند که گاوها باید فقط علف بخورند تا گوشتشان کم چربی باشد، تمام خوکها باید عاری از نیترات باشند چرا که نیترات باعث سرطان می شود و تمام ماهی ها (ماهی برای رشد و بهبود کارکرد مغز انسان بسیار مؤثر و مفید است) را باید با قلاب و در حالت وحشی ( و نه با تور و گروهی ) صید کنند تا مزه ی بهتری داشته باشد.
3- تمام غذاها و امکانات ورزشی، پزشکی، مهد کودک، و غیره کارمندان گوگل کاملا مجانی است.
4- گوگل به کارمندانش اجازه داده تا 20 درصد از وقت کاری روزانه شان - و یا یک روز کامل در هفته - را به پروژه ها و کارهای مورد علاقه خودشان، که ربطی به شغل شان ندارد، اختصاص بدهند تا فکرشان باز و رابطه شان با دنیای غیر کامپبوتری بیشتر شود.
5- بهنگام حاملگی تا 75 درصد حقوق را به خانم ها می پردازند.
6- بطور کلی کار کردن در گوگل بیشتر شبیه زندگی غیر رسمی در محیط دانشگاه و خوابگاههای دانشجویی است.
7- مهندسین گوگل اجازه دارند در هنگام کار هرگاه دوست دارند کمی چرت بزنند تا مغزشان فرصت بیشتری برای مرور و تفکر داشته باشد.
8- تفریحات و مسابقههای ورزشی والیبال و غیره که باعث شادابی و تحرک بیشتر خون به مغز می شود، جزیی از سیاستهای هفتگی در گوگل است. یکی از این ورزشها
wet Land walk(پیاده روی در جنگل و پارک) است.
9- مجتمع اصلی گوگل در Mountain View پنج کافه تریای اصلی دارد و قرار است که 14 کافه دیگر هم ایجاد شوند. نهار در تمام آنها و صبحانه و شام در بعضی کافه ها مجانی سرو می شود. این کافه ها روزانه در حدود 1500تا 3000 صبحانه و نهار و شبها 600 تا 800 شام مجانی سرو می کنند و 85 درصد کارمندان گوگل در آنها حضور می یابند و معمولا هم حدود 125درصد غذا تهیه می شود ( یعنی 25 درصد غذای اضافه برای ویزیتورها و میهمانها).
10- نهار را بین ساعات 11:30 تا 14:30 سرو می کنند که بیشترین طرفدار را دارد اما صبحانه و شام کمتر طرفدار دارد(در خانه صرف می شود).
11- به هنگام نهار تمامی کارمندان گوگل کنار یکدیگر می نشینند و تجربه ها و پروژه هایشان را با هم در میان می گذارند. این باعث می شود که همه از پروژه های آینده گوگل با خبر می شوند و کمتر کسی است که بی خبر از تجارب و پروژه های دیگران باشد. جالب اینکه سرگی برین (یکی از دو بنیانگزار گوگل) گیاهخوار است.
12- انبارهای مخصوص سرشار از انواع و اقسام سبزیحات، میوه، گوشت و مرغ و ماهی و میگو و خرچنگ و دهها نوع ادویه جات از سراسر دنیا، همگی تر و تازه و صد در صد ارگانیک و اکثرا پرورش یافته در مزارع نزدیک لوکیشن گوگل (که باعث رونق اقتصادی آنها هم شده)، انواع و اقسام تنقلات (بادام و گردو و ...) و انواع مختلف شیرینیجات و حبوبات و دانه های گیاهی تازه و ارگانیک، و انواع سرکه های 12-10 ساله طبیعی و روغن گل آفتابگردان و خلاصه بیش از 200 نوع مختلف دستور پخت غذا، روزانه چند هزار کارمند گوگل را زیر نظر خانم Amyjo Johnson متخصص تغذیه گوگل سرو می کنند .
13- محیط کاری گوگل بیشتر شبیه مهد کودک هاست و غذاخوری هایش شبیه نوعی سازمان ملل . همه چیز در گوگل طبیعی و ارگانیک است حتی صابون ها و محلول های ظرفشویی اش.
14- این روزها نوع مخصوصی از چای آرامبخش بنام kombucha هم در کافه تریاهای گوگل طرفداران زیادی پیدا کرده که انرژی زا و تمیزکننده هم هست. ...
15- تغذیه در گوگل، بویژه بهنگام استخدام مهندسین کامپیوتر، نقشی استراتژیک و اساسی دارد. بهنگام استخدام، یک بروشور به نام
"How to Care for Your Big, Wonderful High-Performance Brain." (چگونه از مغز بزرگ و فعال تان مواظبت کنید)، ارائه می شود.
16- به کارکنان توصیه می شود که از سرب و محیط هائی که سرب دارند (سرب بتدریج باعث از بین رفتن سلول های مغز می شود) بپرهیزند.
17- توصیه می شود که کارکنان انگشت های پا را تکان دهند(این کار به فعال شدن و تحریک مغز کمک می کند). اتفاقا به همین دلیل است که اکثر کارمندان گوگل بهنگام کار دمپایی به پا می کنند تا انگشتانشان را راحت تر تکان بدهند.
18- اریک اشمیت، مدیرعامل گوگل، به این واقعیت اشاره دارد که خلاقیت و پرورش خلاقیت در کارکنان یک شرکت، رمز پیروزی در شرکتهای دیجیتالی امروز جهان است. این خلاقیت است که کارآفرینی دیجیتالی را به بهترین شکل ممکن پرورش و هدایت میکند و این تضمینی برای بقا در دهکده جهانی است. مهندسان گوگل بیست در صد از وقتشان را فقط برای انتخاب پروژه مصرف میکنند. البته این زمان از دست نرفته و باعث میشود که پروژههای خوبی حاصل شود. اما به طور عمومی به انسانهای خلاق اجازه میدهند که خلاق باشند. یکی از سلاحهای نا مخفی گوگل، نظریات ارسال شده به وسیله پست است. صندوق پستی که مردم از سراسر دنیا پیشنهادات و انتقادات خود را برای گوگل ارسال میکنند، خواسته مردم را نشان می دهد و تبدیل به طرح هائی می شود که گوگل می تواند روی آنها کار کند.
19- در گوگل، پیتر دراکر (پدر مدیریت نوین در قرن بیستم) به عنوان یک معلم تجارت معروف است. دراکر واژه کارگرهای اطلاعاتی را در سال 1959 ابداع کرد. او بر این عقیده بود که کارگرهای اطلاعاتی کارگرهایی هستند که باور داشته باشند که مفید و موثرند نه اینکه مانند دیگران فقط از ساعت پنج تا نه صبح بر اساس وظیفه سر کار بروند. شرکتها و سازمانهایی که به دنبال این گونه کارمندان بروند و از آنها بهره بگیرند میتوانند به عنوان شرکتهای برتر در بیست و پنج سال آینده معرفی گردند.
20- همه استخدام ها به وسیله تشکیل کمیته و شورا صورت می گیرد. به طور کلی کسی که در گوگل درخواست استخدام را مطرح میکند حدود دوازده مصاحبه مختلف را پشت سر میگذارد تا استعدادها و مهارتهای او مشخص شود. هر کدام از اعضای کمیته، نظر خود را ابراز میکنند. این عملیات باعث میشود تا استانداردهای کار بالاتر رود.
21- لازم است که همه خواستههای کارمندان فراهم شوند. امکانات موجود استاندارد بوده و شامل اسباب و وسایل نهار خوری، باشگاه ورزشی، رختشویخانه، اتاق ماساژ، آرایشگاه، کارواش، خشک شویی، اتوبوسهای ایابوذهاب و ... است. هر چیزی که یک مهندس به آن احتیاج داشته باشد، در گوگل تهیه می شود. به این نکته توجه می شود که برنامهنویسها دوست دارند که فقط برنامه نویسی کنند. دیگر احتیاجات آنها را ما برآورده میکنیم.
22-مکان کارکنان نزدیک به هم می باشد. تقریباً تمام پروژهها در گوگل پروژههای تیمی هستند و اعضای تیمها احتیاج به برقراری ارتباط با یکدیگر دارند. بهترین راه برای ارتباط برقرار کردن آنها این است که اعضای تیمها در هنگام کار نزدیک به هم باشند. هیچ ارتباطی به اندازه کنار هم بودن نمی تواند در کار تیمی مفید واقع شود.
23- اتاق های کنفرانس پیش بینی شده است تا افراد بتوانند برای مشورت کردن از آن استفاده کنند. در واقع اداره به محلی برای به اشتراک گذاشتن تفکرها تبدیل شده است.
24- هماهنگی لازم بین اعضای تیم، به واسطه نزدیکی آنها به همدیگر ایجاد می شود زیرا هر برنامهنویس قادر خواهد بود که به آسانی و بدون تلف کردن وقت بفهمد که اعضای گروه خود در حال حاضر در کدام بخش از پروژه قرار دارند. آیا او نیز همراه آنان است یا از برنامه عقب است و این به دلیل فاصله نزدیکی فیزیکی آنان خواهد بود.
25- امکان استفاده نامحدود از ابزارهای شرکت برای کارکنان فراهم شده است. این ابزار و امکانات، نه تنها برای ادامه کار، بلکه برای تسهیل در فعالیتها و حتی آزمایش مناسب خواهد بود. به عنوان مثال یکی از دلا یل موفقیت جی میل، آزمایش شدن این سرویس به طور مکرر بود. کارکنان با صفحات وب داخلی شرکت ماهها این سرویس را مورد بررسی قرار دادند و بعد از مدتی آن را روانه بازار کردند و همین موضوع باعث شد که به موفقیت بسیاری دست یابند.
26- رضایت عمومی بسیار مهم است. در واقع در سیستمهای مشارکتی، همواره یک تصمیم گیرنده نهایی وجود دارد. آنان معتقدند که افراد بیشتر بسیار باهوشتر از افراد کمتر هستند و در واقع به یک پهنای اطلاعاتی قبل از تصمیمگیری نیاز دارند. در گوگل نقش مدیر در واقع یک جمع کننده نظرات است نه یک دیکتاتور. در تصمیم، رسیدن به رضایت عمومیگاهی اوقات بسیار طول میکشد، اما همیشه پروژهای کاملتر بوده است که تیمیتر بوده است.
27- شعار گوگل این است که زیان آور نباشید. گوگل، جوی از تحمل و احترام در مقابل نظرات مردم به راه انداخته است، نه جوی که در آن پر از بله در مقابل نظرات مردم باشد.
28- در گوگل، دادهها تصمیمات را حرکت میدهند یعنی تمام تصمیمات بر مبنای تجزیه و تحلیل گرفته می شوند. این امر نیاز به آنالیزورهائی دارد که به سختی و با جدیت کامل بر روی داده ها کار کنند و شرکت را به روز نگه دارند. نیاز به یک سیستم اطلاعاتی کارآمد، شدیداً احساس شده و در این زمینه، گوگل را می توان موفق ترین شرکت دانست.
29- ارتباط مؤثر برقرار کردن، از برنامه های مناسبی است که در گوگل مورد توجه قرار گرفته و به طور جدی پیگیری می شود. هر جمعه مجمعی برای آگاهی دادن، معرفی، پرسش و پاسخ، نوشیدن و خوردن برگزار می شود. در این مجمع، مدیران و کارکنان با همدیگر ارتباط بر قرار کنند.
30- گوگل اطلاعات خود را به طور وسیعی برای دیگر سازمانها یا مؤسسات منتشر میکند. آنان معتقد هستند که درست است باید بر مدیریت خلاقیت و ابداع و ابتکار تمرکز کنند، اما این تنها نقطه تمرکز در گوگل نیست بلکه باید عملیات و کار شرکت را نیز به طور روز به روز مدیریت کنند و این کار سادهای نیست. با توجه به اینکه می خواهند یک تکنولوژی گسترده و جهانی را اداره کنند، برقراری ارتباط با کشورهای دیگر و اغلب سازمان های بزرگ که مشتریان گوگل هستند، ضرورت دارد.
31- گوگل در حال تشکیل جمهوری گوگلند در جزیره گوگورو(Gogoroa) می باشد که حتماً مطالب آن را در اولین پست قرار خواهم داد.
منابع:
راهکار مدیریت
مطالعات متفرقه در مورد گوگل
